[Predavanje] Ne čekajući inspiraciju – angažovane intelektualne, kulturalne i umetničke prakse u međuratnom periodu: teorija i praksa kritičke levice u jugoslovenskoj kulturi (YugoLab)
U vreme agresivnog jačanja globalne desnice, (pro)fašističkih, rasističkih i imperijalističkih politika, dok je istovremeno globalna levica izrazito slaba, a progresivni pokreti atomizirani i fragmentisani, važno je iz savremene perspektive vratiti se revolucionarnim i emancipatorskim zbivanjima u jugoslovenskom (ali i s njima u vezi internacionalnim dešavanjima), kao i društvenoj ulozi kulturalnih i angažovanih umetničkih praksi u tadašnjim društvenim borbama. Predavanje će se baviti preispitivanjem odnosa teorije i prakse kritičke levice u jugoslovenskoj kulturi, kroz analizu i ponovno čitanje različitih intelektualnih, kulturalnih i umetničkih praksi između dva svetska rata.
U izlaganju će biti obuhvaćen međuratni period u Kraljevini Jugoslaviji, u kapitalističko-monarhističkoj zemlji sa autoritarnim državnim sistemom i društvom koje se suočavalo sa narastajućim profašističkim tendencijama te (na)dolazećom nacističkom okupacijom. Sagledavaće se kompleksni odnosi kulture/umetnosti – politike – revolucije, te pitanja uloge mnoštva kulturalnih i umetničkih praksi u revolucionarnoj borbi, kroz analizu nekoliko studija slučaja. U jugoslovenskom kontekstu radi se o intersekcionalnom preplitanju i saradnji revolucionarnog studentskog, radničkog, ženskog i umetničkog pokreta predvođenog Komunističkom partijom Jugoslavije, kroz artikulisanje i organizovanje politike Narodnog fronta.
Vida Knežević je teoretičarka i istoričarka umetnosti, kustoskinja i društveno angažovana radnica u sektoru kulture. Jedna je od osnivačica Kontekst kolektiva, čiji rad povezuje kritičku teoriju i praksu umetničke proizvodnje sa širim društveno-angažovanim delovanjem. Doktorirala je 2019. godine sa tezom „Teorija i praksa kritičke levice u jugoslovenskoj kulturi (jugoslovenska umetnost između dva svetska rata i revolucionarni društveni pokret)“. Predavala je na Visokoj školi likovnih i primenjenih umetnosti strukovnih studija u Beogradu i na Univerzitetu umetnosti u Beogradu. Od 2014. godine jedna je od inicijatorki i urednica (do 2025) obrazovnog projekta i medijskog portala Mašina.rs.
Autorka je, kustoskinja i saradnica brojnih izložbi i projekata iz oblasti savremenih kustoskih, umetničkih i aktivističkih praksi, među kojima su: Kun: umetnik – radnik – borac (2024), Spoznaj! Odupri se! Reaguj! Performans i politika devedesetih u postjugoslovenskom kontekstu (2019-2021), Gradove smo vam podigli: o protivrečnostima jugoslovenskog socijalizma (2017-2018) i drugih. Dobitnica je nagrade „Lazar Trifunović“ za 2024. godinu za autorski tekst objavljen u pratećem katalogu izložbe „Kun: umetnik-radnik-borac“, u Galeriji SANU. Članica je Udruženja likovnih kritičara AICA u Srbiji i članica Nezavisnog udruženja novinara Srbije (NUNS). U periodu 2021-2023. bila je Predsednica Upravnog odbora Asocijacije Nezavisna kulturna scena Srbije (NKSS).
Datum: Četvrtak, 23. April 2026
Vreme: 12:00 – 13:30
Lokacija: IFDT/Online, Kraljice Natalije 45, Beograd
Izvor: