Anton de Kom, „MI, SURINAMSKI ROBOVI“
Prvi put objavljena 1934. godine, knjiga Mi, surinamski robovi predstavlja jedno od najvažnijih antikolonijalnih dela 20. veka. Autor Anton de Kom, surinamski pisac, politički aktivista i potomak porobljenih, piše ovu knjigu kao snažnu optužnicu protiv holandskog kolonijalizma, ropstva i rasizma.
Zabranjena odmah po objavljivanju, knjiga se decenijama prenosila kao svedočanstvo izgnanika, prepoznata tek mnogo kasnije kao ključni dokument postkolonijalne istine. Mi, surinamski robovi spajaju istorijsku hroniku i književnu snagu – ovo je delo koje istovremeno informiše, potresa i poziva na preuzimanje odgovornosti.
Kroz moćnu naraciju, De Kom osvetljava brutalnu svakodnevicu robova u Surinamu, ali i prikazuje njihovu borbu, otpor i dostojanstvo. Njegov stil je oštar, emotivan i poetičan, a poruka univerzalna i svevremena.
O autoru
Anton de Kom, čiji je otac rođen u ropstvu, surinamski je antikolonijalni pisac, pesnik i borac za nacionalna i radnička prava. Nakon završene škole za računovođe, radio je neko vreme u Surinamu i na Haitiju, a 1920. godine otišao je u Holandiju. Tamo je bio politički aktivan u levičarskim i antikolonijalnim organizacijama. U tom periodu započeo je rad na knjizi Mi, surinamski robovi, potresnoj i odlično dokumentovanoj optužbi holandske kolonijalne vladavine u Surinamu. De Kom se početkom tridesetih godina vratio u Surinam zbog zdravstvenog stanja svoje majke. Tamo je osnovao biro gde je radio kao savetnik za radnička prava, što ga je dovelo u sukob s vlašću, koja ga je uhapsila, optužila za pokušaj dizanja revolucije i prognala u Holandiju. Nakon nemačke okupacije Holandije priključio se holandskom pokretu otpora, ali je 1944. uhapšen. Umro je od tuberkuloze u koncentracionom logoru Nojengame.
Godine 2023. holandski ministar inostranih poslova zvanično se, u ime vlade, izvinio potomcima Antona de Koma. Tom prilikom je najavljeno i formiranje Katedre „Anton de Kom” na Slobodnom univerzitetu u Amsterdamu.
Izdavač: Izdavačka kuća Clio
Godina izdanja: 2025.
Broj strana: 222
Izvor: https://clio.rs/proizvodi/klepsidra/mi-surinamski-robovi_294571
Objavljeno i na portalu Historiografija.ba:
https://historiografija.ba/knjige/jugoistocna-evropa/knjiga-o-svakodnevici-robova