{"id":42143,"date":"2024-09-06T22:13:51","date_gmt":"2024-09-06T22:13:51","guid":{"rendered":"http:\/\/historiografija.hr\/?p=42143"},"modified":"2024-09-06T22:32:23","modified_gmt":"2024-09-06T22:32:23","slug":"prirucnik-za-nastavu-ratni-zlocini-90-ih-u-presudama-crnogorskog-pravosuda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/historiografija.hr\/?p=42143","title":{"rendered":"Priru\u010dnik za nastavu \u201eRatni zlo\u010dini 90-ih u presudama crnogorskog pravosu\u0111a\u201c"},"content":{"rendered":"\n

Centar za gra\u0111ansko obrazovanje (CGO) objavio je priru\u010dnik za nastavu \u00a0Ratni zlo\u010dini 90ih u presudama crnogorskog pravosu\u0111a<\/em><\/a>\u00a0 (autori: Igor Radulovi\u0107 i Milo\u0161 Vukanovi\u0107). Priru\u010dnik je namijenjen nastavnicima i nastavnicama istorije u osnovnim i srednjim \u0161kolama u Crnoj Gori,\u00a0ali i drugima u prosvjeti koji ovaj materijal prepoznaju kao koristan za nastavu, <\/strong>kao i zainteresovanoj javnosti koja u njemu mo\u017ee na\u0107i sveobuhvatan presjek \u010dinjenica iz 90ih godina pro\u0161log vijeka koji je va\u017ean za razumijevanje novije istorije Crne Gore i njenih posljedica.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Priru\u010dnik pru\u017ea pregled me\u0111unarodnopravnog i istorijskog konteksta de\u0161avanja 90ih godina na prostoru Crne Gore. Dodatno je obra\u0111en je dio koji se odnosi na zastupljenost informacija o ratovima 90ih u crnogorskom obrazovnom sistemu.<\/strong> Naime, konstatuje se da se u ud\u017ebeniku za IX razred napad na Dubrovnik spominje, kao i rat u BiH i Hrvatskoj, ali da ne postoji niti jedan pomen zlo\u010dina koji su po\u010dinili crnogorski gra\u0111ani tokom tog perioda, \u010dak ni na dubrova\u010dkom rati\u0161tu. S druge strane, u ud\u017ebeniku za IV razred gimnazije, raspad Jugoslavije je detaljnije obra\u0111en. Ipak, ni u njemu se ne spominje niti jedan ratni zlo\u010din po\u010dinjen na teritoriji Crne Gore, dok je napad na Dubrovnik pomenut uz obja\u0161njenje da ga je napala JNA, a bez navo\u0111enja ikakve veze sa Crnom Gorom.<\/p>\n\n\n\n

U ovoj jedinstvenoj publikaciji na detaljan i sistemati\u010dan na\u010din, kroz primjenu savremenih pedago\u0161kih metoda, autori su obradili sve ratne zlo\u010dine na teritoriji Crne Gore, kao i one u kojima su stradali civili crnogorskog dr\u017eavljanstva, a koji su dobili epilog pred doma\u0107im sudovima i pravosna\u017eno okon\u010dani. Radi se o sedam slu\u010dajeva \u2013 logor Morinj, Deportacija, Bukovica, porodica Klapuh, \u0160trpci, Kalu\u0111erski laz <\/em>i Zmajevi\u0107<\/em>, dok je kratak osvrt dat i na slu\u010daj Murino<\/em>, kao i na u\u010de\u0161\u0107e Crne Gore u napadu na Dubrovnik<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Autori priru\u010dnika, istori\u010dari Milo\u0161 Vukanovi\u0107 i Igor Radulovi\u0107 ocjenjuju da bavljenje bliskom pro\u0161lo\u0161\u0107u<\/em>, \u0161to ratovi na prostoru biv\u0161e Jugoslavije tokom 90-ih godina jesu, predstavlja imperativ<\/em>, ali i \u201czahtijeva oprezan i odmjeren pristup<\/em>\u201d. Oni isti\u010du i da \u201cobaveza svakog nastavnika i nastavnice istorije mora biti da se bavi temama koje se \u010desto smatraju kontroverznim, jer \u0107e tako doprinijeti razbijanju predrasuda i stereotipa kod mladih, ali i uvo\u0111enju prijeko potrebnih demokratskih principa\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\u201cUkoliko se o ovoj temi ne govori dovoljno i ukoliko se, na neki na\u010din, zapostavlja, nanosi se \u0161teta mladima kroz zanemarivanje njihove potrebe da saznaju vi\u0161e o stvarima koje i danas oblikuju dru\u0161tvo u kojem \u017eive. Navodna potreba da se \u201eza\u0161tite\u201c generacije koje stasavaju od tema koje \u201enijesu za njih\u201c produbljuje njihovo neznanje o zna\u010daju istorije, ali i o njenoj prakti\u010dnoj primjeni u rje\u0161avanju odre\u0111enih konflikata\u201d, <\/em>upozoravaju autori.<\/p>\n\n\n\n

Recenzent priru\u010dnika, dr Adnan Preki\u0107,docent na Filozofskom fakultetu Univerziteta Crne Gore, navodi da je \u201cpriru\u010dnik upravo u funkciji \u201chvatanja u ko\u0161tac\u201d sa najtraumati\u010dnijim periodom na\u0161e savremene istorije i obaveza svakog profesora istorije da otvori raspravu o ovim temama, a nikako da bje\u017ei od njih, uz pogre\u0161an izgovor da se radi o kontroverznim temama\u201d<\/em>. Isti\u010de i da \u201cu istoriografiji, ali i obrazovnom sistemu ne postoje manje i vi\u0161e kontroverzne teme, ve\u0107 postoje samo istra\u017eene i neistra\u017eene teme\u201d<\/em>, a da \u201cracionalnom i metodolo\u0161ki utemeljenom raspravom, mo\u017ee do\u0107i do uru\u0161avanja uvrije\u017eenih stereotipa kod mladih, dok njihovo poznavanje ovih dijelova crnogorske pro\u0161losti mo\u017ee biti samo za njihovo dobro\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Priru\u010dnik je dostupan u elektronskoj verziji na sajtu CGO-a<\/a>, a nakon planirane obuke za nastavnike i nastavnice istorije bi\u0107e dostupan i u \u0161tampanoj verziji na crnogorskom i albanskom jeziku.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Preneseno s portala Historiografija.ba<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Izvor:<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/historiografija.ba\/knjige\/jugoistocna-evropa\/prirucnik-ratni-zlocini-1990-ih-u-presudama-crnogorskog-pravosudja<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":42144,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[19,8,3],"tags":[],"class_list":["post-42143","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-e-knjige","category-knjige","category-novosti"],"acf":{"facebook_opis":""},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/historiografija.hr\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ratni-zlocini-crna-gora.jpg?fit=450%2C552&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42143"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42149,"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/42143\/revisions\/42149"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=42143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/historiografija.hr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=42143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}